V Ă N   T Ế

Trong các Lễ tế Xuân, tế Thu, Lễ Giỗ Ngài Tiền Hiền và các vị Thế Tổ 5 Phái, Ban Tế Lễ thường đọc văn tế. Bài Văn Tế tộc ta đã sử dụng từ trước năm 1945 viết bằng chữ Hán, về sau để con cháu dễ hiểu hơn, văn tế được thay đổi bằng tiếng Việt.

Các phần trong bài văn tế đều giống nhau, chỉ khác  ở phần Viết Cung Duy (Lòng Văn).  Dưới đây là văn tế bằng tiếng Việt :

VĂN CHÁNH TẾ

TỘC PHAN CẢ

Việt Nam tuế thứ . . . . . . . . . . . . . ... . .. niên,. . . . . . . . . . . . . . . . . nguyệt... . . . . . . nhật.

Quảng Nam tỉnh, Diên Phước huyện, Điện Bàn phủ, Đa Hòa thượng tổng, Bảo An xã, Ba Trai xứ.

Phan đại tộc, đồng tộc nội tôn hiệp ngoại tôn nam nữ đẳng.

Tư nhơn bổn tộc thường niên cung trĩ THỈ TỔ KHẢO TỶ TIỀN HIỀN

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

kíền thành kỉnh dĩ, nhang đăng, kim ngân, phù lan, thanh chước, ba quả, sanh tư, hào soạn, thứ phẩm chi nghi.

Đồng tộc ủy trạch :

- Chánh bái: Chánh tôn:   Văn

- Tả phân hiến: Thứ tôn: Văn                                              

- Hữu phân hiến:Thứ tôn:  Văn                                           

- Tư lễ : Văn 

- Lễ sanh: Văn

- Chinh, cổ: Văn                                              

đẳng, cung hành hiến tế.

KỈNH THỈNH TẾ VU:

VINH DƯƠNG QUẬN

- KHỞI TỔ KHẢO THỦ LĨNH NGHỆ AN TRẠI CHỦ, tưóc Quan Nội Hầu, Phan tướng công, thần vị tiền.

- KHỞI TỔ TỶ THỦ LĨNH NGHỆ AN TRẠI CHỦ, Tước Quan Nội Hầu, Phan tướng công nguyên phối tiên linh phu nhân, thần vị tiền.

- TIỀN TỶ TỔ KHẢO Thư viện tước Thượng Chế, Phan tướng công, thần vị tiền.

- TIỀN TỶ TỔ TỶ Thư viện tước Thượng chế, Phan tướng công nguyên phối tiên linh phu nhân, thần vị tiền.

- TỶ TỔ KHẢO LÔI CÔNG Quản Cấm Tướng Quân, Tả Các Môn Sứ Viên Ngoại lang, Phan tướng công, thần vị tiền.

- TỶ TỔ TỶ LÔI CÔNG Quản Cấm Tướng Quân, Tả Các Môn Sứ Viên Ngoại lang, Phan tướng công nguyên phối Đinh phu nhân, thần vị tiền.

- NHĨ TỔ KHẢO Phan Đại Lang quý công, thần vị tiền.

- NHĨ TỔ TỶ Phan Đại lang quý công nguyên phối Nguyễn quý nương, thần vị tiền.

- SƠ TỔ KHẢO TIỀN TIỀN HIỀN KHAI KHẨN Phan quý công , thần vị tiền.

- SƠ TỔ TỶ TIỀN TIỀN HIỀN KHAI KHẨN Phan qúy công nguyên phối Trần quý nương, thần vị tiền.

TRÍ KỴ TẾ VU

- THỦY TỔ KHẢO TIỀN HIỀN KHAI CANH, Đặc Tấn Phụ Quốc Thượng Tướng Quân Cẩm Y Vệ, Đô Chỉ Huy Sứ, Địch Nghĩa Bá - Sắc phong Dực Bảo Trung Hưng Linh Phò Tôn Thần - Phan Tướng Công, thần vị tiền.

THỈNH HIỆP KỴ TẾ VU

- THỦY TỔ TỶ TIỀN HIỀN KHAI CANH, Đặc Tấn Phụ Quốc Thượng Tướng Quân, Cẩm Y Vệ, Đô Chỉ Huy Sứ, Địch Nghĩa Bá - Sắc phong Dực Bảo Trung Hưng Linh Phò Tôn Thần - Phan Tướng Công nguyên phối Dương phu nhân, thần vị tiền.

- THỦY TỔ TIÊN TỔ KHẢO PHAN BÁ HUYNH Nhứt Lang Quý Công, thần vị tiền.

VIẾT CUNG DUY

Hôm nay, nhằm tiết Thanh Minh, Nội Ngoại cháu con khắp nơi tề tựu về đây đông đủ , cẩn nghi hương lễ, đồng cung kính khấu đầu khấn niệm, cáo  vọng hương linh Tiên Tổ.

Nhớ Tổ Tiên ta xưa :

Hồng Lĩnh non cao hùng vĩ là nơi phát tích giống dòng

Lam giang sông rộng mênh mông là chốn dương danh Phan tộc.

Đất Nghi Xuân linh khí mươi phần

Làng Ao Giản tinh truyền một Họ.

Noi gương Tiên Tổ, rão gót hải hồ, hướng miền trù phú, dặm Trường Sơn tăm tắp thẳng dong

Nối chí cha ông, lập đoàn kết bạn, tìm chốn phì nhiêu, đường Nam tiến thênh thang rộng mở.

Gặp lúc lệnh vua chiêu dụ, cùng Nguyễn, Ngô kết nghĩa đệ huynh

Nhân khi vận nước thịnh hưng, vào đất Quảng dựng xây cơ nghiệp.

Bắc địa tùng Vương, quan san diệu viễn

Nam thiên lập xã, gian khổ  mạc từ.

Rời Ao Giản, Nghi Xuân dong rủi, băng ghềnh vượt thác, chèo quế bền lòng bởi giống dòng muôn thuở

Đến Quảng Nam, Gò Nổi tạm dừng, lội suối trèo non, tay rìu vững dạ, vì miêu duệ tương lai.

Dãi gió dầm mưa bao quản

Băng sông vượt núi chi nài.

Chịu nhiều nỗi sương lam chướng khí

Cùng trăm bề cực khổ gian lao.

Ngày đẵn cây khai phá đất hoang

Đêm ngủ trên cành tránh loài thú dữ.

Biến rừng xanh thành ruộng thành vườn, mở lối hẹp khai đường thông sá

Xây động trại, tạo thôn tạo ấp, dựng cơ đồ, lập xã qui dân.

Từ Hòa Đa sang qua Phi Phú , cơ ngơi đồ sộ, giọt mồ hôi sáng tạo đẹp vô ngần

Hết Phú An lại đổi Bảo An, uy thế lẫy lừng, mầm trí tuệ vun bồi cao vòi vọi.

Trải mấy triều hưng phế, đàn cháu con gióng trống đăng khoa, làm dòng giống thơm danh cho tông môn rạng rỡ, công đức biết mấy mà lường

Qua bao cuộc tang thương, lớp hậu bối nâng cao mức sống, lập vườn dâu xanh tốt, tạo đồng lúa sây bông, sự nghiệp kể sao cho xiết.

Lần theo năm tháng sản sinh cháu thảo con hiền, quế lan cành lá sum sê, hoa đơm sắc màu rực rỡ

Tiếp nối thời gian, dựng xây Họ lớn Dòng dài, đào lý quả hoa tươi tốt, hương tỏa mùi vị ngọt ngào.

Gìn truyền thống phụng lân nối gót, mãi lưu truyền di sản tinh anh

Giữ gia phong hậu duệ vun bồi, luôn tô đậm nét son tươi thắm.

Cao cả thay !

Công liệt Tổ thiên thu truyền tụng, một lời đâu nói hết nghĩa thâm ân

Đức Tổ tông vạn thế lưu phương, đôi câu sao tỏ xong lòng hiếu đạo.

Muôn đội ơn sâu, lòng hậu sinh có nhật nguyệt soi tường

Tưởng hoài nghĩa nặng, dạ cháu con cầu Tiên tổ chứng tri.

Một lòng thành kính,

Một dạ sắt son,

Chúng con xin nguyện:

Giữ lấy lẽ ngay

Noi theo chính đạo.

Tình tương thân thắm thiết xin gắn bó keo sơn

Nghĩa gia tộc thiêng liêng nguyền ghi tâm tạc dạ.

Yêu thương đùm bọc, lá lành lá rách lúc sa cơ

Giúp đỡ viếng thăm kẻ khó, người nghèo cơn hoạn nạn.

Theo dấu tiền nhân học lấy chữ trung can

Noi gương quốc sĩ nêu cao câu chính khí.

Ba tuần rượu nhạt, vọng bái Tổ tiên, anh linh chứng giám

Một nén hương thơm , cúi xin liệt Tổ hiển hách hộ trì.

Ngưỡng vọng muôn phương phụng thỉnh hương linh Tiên tổ, chứng chiếu tấc lòng thành, xin gia hộ phò trì, ban phước ấm ơn lành cho con cháu.

Phục duy cẩn cáo !

PHỐI TẾ VU

- Đệ Nhứt hệ Thỉ tôn Tiên Tổ Khảo, Cai Tổng Sùng Lương Bá Phan Quý Công, thần vị tiền.

- Đệ Nhứt hệ Thỉ tôn Tiên Tổ Tỷ, Cai Tổng Sùng Lương Bá Phan Quý Công nguyên phối Nguyễn Quý Nương, thần vị tiền.

- Đệ Nhị hệ Thỉ tôn Tiên Tổ Khảo, Khuyến Nông Quan Phan Quý Công, thần vị tiền.

- Đệ Nhị hệ Thỉ tôn Tiên Tổ Tỷ, Khuyến Nông Quan Phan Quý Công, nguyên phối Nguyễn Quý Nương, thần vị tiền.

- Đệ Tam hệ Thỉ tôn Tiên Tổ Khảo Phan  Quý Công, thần vị tiền.

- Đệ Tam hệ Thỉ tôn Tiên Tổ Tỷ Phan Quý Công, nguyên phối Ngô Quý Nương, thần vị tiền.

- Đệ Tứ hệ Thỉ tôn Tiên Tổ Khảo, Văn Sai Xã Trưởng Phan Quý Công, thần vị tiền.

- Đệ Tứ hệ Thỉ tôn Tiên Tổ Tỷ, Văn Sai Xã Trưởng Phan Quý Công nguyên phối Phạm Quý Nương, thần vị tiền.

- Đệ Ngũ hệ Thỉ tôn Tiên Tổ Khảo Phan Quí Công, thần vị tiền.

- Đệ Ngũ hệ Thỉ tôn Tiên Tổ Tỷ Phan Quí Công nguyên phối Trần Quý Nương, thần vị tiền.

- Đệ Nhị Thế Tiên Tổ Khảo, Đệ Tam Lang, Đệ Thất Lang, Quý Công thần vị (Tảo vong).

- Đệ Nhị Thế Tiên Tổ Cô Phan thị Mạnh Nuơng, Phan thị Trọng Nương, quý nương thần vị.

KỈNH DĨ

- Tam Thế Tiên Tổ Khảo, Tiên Tổ Tỷ, Tiên Tổ Bá, Tiên Tổ Thúc, Tiên Tổ Cô, chư vị, thần vị tiền.

- Tứ Thế Tiên Tổ Khảo, Tiên Tổ Tỷ, Tiên Tổ Bá, Tiên Tổ Thúc, Tiên Tổ Cô, chư vị, thần vị tiền.

- Ngũ Thế Tiên Tổ Khảo, Tiên Tổ Tỷ, Tiên Tổ Bá, Tiên Tổ Thúc, Tiên Tổ Cô, chư vị, thần vị tiền.

- Lục Thế Tiên Tổ Khảo, Tiên Tổ Tỷ, Tiên Tổ Bá, Tiên Tổ Thúc, Tiên Tổ Cô, chư vị, thần vị tiền.

- Thất Thế Tiên Tổ Khảo, Tiên Tổ Tỷ, Tiên Tổ Bá, Tiên Tổ Thúc, Tiên Tổ Cô, chư vị, thần vị tiền.

- Bát Thế Tiên Tổ Khảo, Tiên Tổ Tỷ, Tiên Tổ Bá, Tiên Tổ Thúc, Tiên Tổ Cô, chư vị, thần vị tiền.

- Cửu Thế Tiên Tổ Khảo, Tiên Tổ Tỷ, Tiên Tổ Bá, Tiên Tổ Thúc, Tiên Tổ Cô, chư vị, thần vị tiền.

- Thập Thế Tiên Tổ Khảo, Tiên Tổ Tỷ, Tiên Tổ Bá, Tiên Tổ Thúc, Tiên Tổ Cô, chư vị, thần vị tiền.

- Thập Nhứt Thế Tiên Tổ Khảo, Tiên Tổ Tỷ, Tiên Tổ Bá, Tiên Tổ Thúc, Tiên Tổ Cô, chư vị, thần vị tiền.

- Thập Nhị Thế Tiên Tổ Khảo, Tiên Tổ Tỷ, Tiên Tổ Bá, Tiên Tổ Thúc, Tiên Tổ Cô, chư vị thần vị.

- Thập Tam Thế Tổ Khảo, Tổ Tỷ, Tổ Bá, Tổ Thúc, Tổ Cô, chư vị .

- Thập Tứ Thế  Khảo, Tỷ, Bá, Thúc, Cô, chủ vong liệt vị.

PHỐI DĨ

- Thập Ngũ Thế, Thập Lục Thế, Nam Nữ tử vong liệt vị.

KỴ

Lịch đợi thế thế Tiên Tổ Khảo, Tiên Tổ Tỷ, Tiên Tổ Bá, Tiên Tổ Thúc, TIên Tổ Cô khiếm thế chư vị liệt vị.

Cập đồng đường huynh đệ, cô di, tỷ muội hữu danh vô vị, hữu vị vô danh phàm ngã tôn thân đẳng chư hương linh đồng lai thượng hưởng.

Phục Duy Cẩn Cáo

Ngoài bài Lòng văn trên còn có nhiều bài khác nữa, chúng tôi chọn đăng bài thứ hai để mỗi địa phương tùy nghi sử dụng :

v Bài 2

Ngã Sơ Tổ công cao thủy sáng - Chánh vị TIỀN HIỀN.

Trăm hồng nghìn tía, muôn hoa cùng một gốc sinh ra.

Muôn lễ nghìn nghi, tinh thần ấy lâu đời đã có.

Truy niệm Tổ Tiên xưa, cây có cội nước có nguồn,

Người há dễ quên ơn Tông Tổ .

Nhớ Tổ Tiên xưa, gốc tại Bắc phương tùng vương Nam thổ.

Xuất thân đi từ thưở Lê triều

Lập ấp qui dân khai cơ thác thổ

Ngày một vươn lên nhóm người thành Họ.

Cùng Nguyễn, Ngô nhị Tổ đào viên. ^[1]

Trải bao phen triệu triệu bồi bồi,

Qua mấy độ thừa thừa kế kế.

Văn hiến Dòng xưa, lễ nghi nếp cũ

Nền nhân, nghĩa móng, qui mô gây dựng từ đây.

Nghiên ruộng, bút cày, con cháu nối noi bởi đó.

Nghĩa Huấn trông gương họ Đậu,^[2]

Quế Yên Sơn bóng mát cả nhà.

Trân cam nhớ đức Trương Công ^[3]

Cửu thế  đồng cư  ân  nhuận.

Một họ ơn nhà lộc nước.

Hồ thủy đây mà khoa bảng cũng là đây.

Võ giỏi văn hay, thi lễ có mà kiếm cung cũng có.

Nhà yên nước trị, tiếng lưu truyền gia tộc vẫn còn ghi.

Trong ấm ngoài êm, họ Phan ta còn vang trong sử sách.

Nhà phước thạnh con đông cháu đúc,

Chữ gia khương biển rộng sông dài.

Trông ngày nay biết đến ngày mai,

Nhìn hiện tại biết ơn Tông Tổ.

Trời cao biển rộng, công đức bao la,

Phước thẳm non cao, khôn dường báo bổ.

Xuân tự ,Thu thường nhơn tử phụng Tiên chi hiếu.

Ngưỡng lại Tổ Tiên chi gia huệ dã.